تعدیل معیشت و اقتصاد
از جمله تعالیم حضرت بهاءالله تعدیل معیشت است. طبقات ناس مختلفند، بعضی در نهایت غنا هستند، بعضی در نهایت فقر. یکی در قصر بسیار عالی منزل دارد، یکی سوراخی ندارد. یکی انواع طعام در سفره اش حاصل است و دیگری نانی خالی ندارد، قوت یومی ندارد. لذا اصلاح معیشت از برای بشر لازم، نه آنکه مساوات باشد. بلکه اصلاح لازم است و الا مساوات ممکن نیست، نظام عالم به هم می خورد، نظم عالم چنین اقتضاء می نماید که طبقات باشد، نمی شود بشر یکسان باشد زیرا در خلقت متفاوتند. بعضی در نهایت درجه ی عقل و هوشند و بعشی در درجه ی متوسط و بعضی به کلی از عقل محرومند.حال آیا ممکن است نفسی که درجه ی اعلای عقل را دارد با نفسی که هیچ عقلی ندارد مساوی باشد؟ لهذا مسئله ی مساوات مستحیل است. اما آنچه هست این است که اغنیاء رحم به فقرا کنند اما به میل خودشان نه مجبورا. اگر مجبورا باشد فائده ای حاصل نگردد. نه آنکه به جبر باشد بلکه به موجب قانون عمومی هر کس تکلیف خود را یداند. جائز نیست که بعضی در نهایت غنا باشند و بعضی در نهایت فقر. باید اصلاح کرد و چنان قانونی گذارد که از برای کل ایجاد وسعت و رفاهیت نماد. نه یکی به فقر مبتلا باشد و دیگری در نهایت غنا. مثلا شخصی غنی که منتهی غنا را دارد نگذارد که شخصی دیگر منتهی فقر را داشته باشد. مراعات او را بکند تا او هم راحت باشد. این را باید به قوانین اجرا کرد. اغنیاء باید زیادی مال خود را به فقراء انفاق نمایند و همچنین قوانین مملکتی طور باید باشد که به موجب شریعت الله هرگونه آسایش داشته باشد. امر تعدیل معیشت بسیار مهم است و تا این مسئله تحقق نیابد، سعادت برای عالم بشر ممکن نیست.
حضرت عبدالبهاء ميفرمايند قوله الاحلی
" .....اين مسئلهء اقتصادی جز بموجب اين تعاليم حلّ تامّ نيابد بلکه ممتنع و محال. و آن اينست که اين مسئلهء اقتصاد را بايد از دهقان ابتدا نمود تا منتهی باصناف ديگر گردد. زيرا عدد دهقان بر جميع اصناف اضعاف مضاعف است لهذا سزاوار چنانست که از دهقان ابتدا شود و دهقان اوّل عامل است در هيئت اجتماعيّه.
باری، در هر قريه ای بايد که از عقلاء آن قريه انجمنی تشکيل شود که قريه در زير ادارهء آن انجمن باشد و همچنين يک مخزن عمومی تأسيس شود و کاتبی تعيين گردد و در وقت خرمن بمعرفت آن انجمن از حاصلات عموم مقاديری معيّن بجهت آن مخزن گرفته شود. اين مخزن هفت واردات دارد: واردات عشريّه رسوم حيوانات مال بی وارث ، لقطه يعنی چيزی که يافته شود و صاحب نداشته باشد ، دفينه اگر پيدا شود ثلثش راجع باين مخزن است ، معادن ثلثش راجع باين مخزن است و تبرّعات. خلاصه هفت مصرف دارد: اوّل مصارف معتدلهء عمومی مانند مصارف مخزن و ادارهء صحّت عمومی ثانی ادای عشر حکومت ثالث ادای رسوم حيوانات بحکومت رابع ادارهء مکتب سابع اکمال معيشت ضروريّهء فقرا.
اوّل واردات عشر است و آن بايد چنين گرفته شود. مثلاً ملاحظه ميشود که يکنفر واردات عموميّه اش پانصد دولار است و مصارف ضروريّه اش پانصد دولار از او چيزی عشر گرفته نميشود . شخص ديگر مصارفاتش پانصد دولار است ولی وارداتش هزار دولار از او عشر گرفته ميشود زيرا زيادتر از احتياجات ضروريّه دارد اگر عشر بدهد در معيشتش خللی وارد نگردد . ديگری مصارف او هزار و وارداتش پنجهزار از او يک عشر و نصف گرفته ميشود زيرا اضافه زياد دارد. شخصی ديگر مصارف لازمه اش هزار دولار است ولی وارداتش ده هزار از او دو عشر گرفته ميشود زيرا اضافه زيادتر دارد. شخصی ديگر مصارف ضروريّه اش چهار يا پنجهزار دولار است ولی وارداتش صد هزار از او ربع گرفته ميشود. ديگری حاصلاتش دويست دولار است ولی احتياجات ضروريّه اش که قوت لايموت باشد پانصد دولار و در سعی و جهد قصوری ننموده ولی کشتش برکتی نيافته اين شخص را بايد از مخزن معاونت نمود تا محتاج نماند و براحت زندگانی نمايد. و در هر ده هر قدر ايتام باشد بجهت اعاشهء آنان از اين مخزن بايد مقداری تخصيص نمود. از برای عجزهء ده بايد مقداری تخصيص داد. از برای نفوس از کار افتادهء محتاج بايد از اين مخزن مقداری تخصيص نمود. از برای ادارهء معارف مقداری از اين مخزن بايد تخصيص نمود. از برای صحّت اهل ده از اين مخزن بايد مقداری تخصيص نمود. و اگر چيزی زياد بماند آنرا بايد نقل بصندوق عمومی ملّت بجهت مصارف عمومی کرد.
چون چنين ترتيب داده شود هر فردی از افراد هيئت اجتماعيّه در نهايت راحت و سرور زندگانی نمايد و مراتب نيز باقی ماند در مراتب ابداً خللی واقع نگردد زيرا مراتب از لوازم ضروريّهء هيئت اجتماعيّه است. هيئت اجتماعيّه مانند اردوئی است در اردو مارشال لازم جنرال لازم کلنل لازم کاپيتان لازم و نفر لازم ممکن نيست که کلّ صنف واحد باشد حفظ مراتب لازمست. ولی هر فردی از افراد اردو بايد در نهايت راحت و آسايش زندگانی نمايد. و همچنين شهر را والی لازم قاضی لازم تاجر لازم غنی لازم اصناف لازم و زارع لازمست البتّه اين مراتب بايد حفظ شود و الّا انتظام عمومی مختلّ گردد "
حضرت عبدالبهاء می فرمایند:
" تعليم ششم حضرت بهاءالله تعديل معيشت حيات است يعنی بايد قوانين و نظاماتی گذارد که جميع بشر براحت زندگانی کنند يعنی همچنانکه غنی در قصر خويش راحت دارد و بانواع موائد سفرهء او مزيّن است فقير نيز لانه و آشيانه داشته باشد و گرسنه نماند تا جميع نوع انسان راحت يابند. امر تعديل معيشت بسيار مهمّ است و تا اين مسئله تحقّق نيابد سعادت برای عالم بشر ممکن نيست."
